Van Seed naar Series B: Zo groeit de financiële organisatie mee

Vrijwel iedere startup begint hetzelfde. Een spreadsheet. Een externe boekhouder. En een founder die ‘de financiën er ook nog even naast doet’. 

Logisch in de beginfase. Maar er komt een moment waarop die werkwijze de groei niet langer ondersteunt, maar juist begint af te remmen. 

De overgang van startup naar scale-up wordt vaak bekeken vanuit productontwikkeling, het opschalen van engineeringteams, internationale expansie of commerciële groei. Begrijpelijk, maar in de praktijk blijkt de financiële organisatie regelmatig de beperkende factor. Niet omdat de onderneming geen potentie heeft, maar omdat finance niet meegroeit met de snelheid waarmee de business zich ontwikkelt. 

Waar in de beginfase vooral behoefte bestaat aan overzicht en overleven, verschuift de focus al snel naar beheersing, voorspelbaarheid en vertrouwen. Investeerders stellen hogere eisen, regelgeving wordt relevanter en besluitvorming vraagt om betrouwbare financiële inzichten. Finance ontwikkelt zich daarmee van een ondersteunende functie naar een strategische pijler onder verdere groei. 

Juist op dat omslagpunt ontstaat vaak de uitdaging. Processen, systemen en rapportages die in de startupfase prima voldeden, zijn niet langer toereikend. De finance-organisatie groeit onvoldoende mee, waardoor zij niet langer de groei faciliteert, maar deze juist kan vertragen. 

Wat een organisatie financieel nodig heeft, verandert daarom fundamenteel in iedere groeifase. 

Seed: Een fundament bouwen dat groei aankan 

In de seed-fase draait vrijwel alles om snelheid. Er is vaak nog beperkte omzet, het team is klein en de oprichter neemt financiële beslissingen naast tientallen andere verantwoordelijkheden. 

Dat hoeft geen probleem te zijn. In deze fase hoeft finance nog niet zwaar georganiseerd te zijn. Maar het moet wel schaalbaar worden ingericht. 

Veel startups onderschatten hoeveel keuzes uit deze periode later duur blijken te worden. Een onlogische structuur, beperkte vastlegging of gebrek aan financiële discipline lijkt in het begin efficiënt, maar creëert vertraging zodra investeerders of internationale groei in beeld komen. 

Wat een organisatie in deze fase nodig heeft: 

• Een betrouwbare basisadministratie met correcte verwerking van transacties en fiscale verplichtingen 

• Soepele processen 

• Continu inzicht in cashpositie en runway 

• Een financieel model dat aansluit op KPI's als ARR, burn rate, runway en groeiscenario's 

• Een juridische en aandeelhoudersstructuur die toekomstige investeringsrondes faciliteert 

• Een gezond en passend internal control framework 

De meest gemaakte fout in deze fase is wachten met professionaliseren tot er nieuw kapitaal nodig is. Investeerders verwachten juist dat de financiële basis al op orde is voordat de volgende groeifase begint.  

Series A: Finance wordt een stuurinstrument 

Vanaf Series A verandert finance zichtbaar van karakter. De onderneming groeit in mensen, processen en markten. Externe investeerders stappen in en de informatiebehoefte neemt toe. Besluiten worden minder intuïtief en steeds meer gebaseerd op betrouwbare financiële en operationele data. Rapportages dienen niet langer alleen om terug te kijken, maar vormen de basis om de organisatie vooruit te sturen.  

Op dit punt ontstaat vaak spanning tussen de bestaande manier van werken en de verwachtingen van aandeelhouders. Waar spreadsheets eerst voldoende waren, ontstaat nu behoefte aan structuur, eigenaarschap en voorspelbaarheid. 

Wat een organisatie in deze fase nodig heeft: 

• Een eerste interne financiële eindverantwoordelijke, zoals een Head of Finance of ervaren Controller 

• Maandelijks robuuste managementrapportages met focus op resultaat, cashflow en operationele KPI's zoals ARR, MRR, CAC, LTV of churn 

• Heldere documentatie van accounting-posities en omzetverantwoording 

• Adequate interne beheersing rondom autorisaties en processen 

• Voorbereiding op toekomstige audit- en controleverplichtingen 

De meest gemaakte fout in Series A is doorgaan alsof het nog een startup is. Investeerders accepteren onzekerheid over strategie, maar gaan slecht op een matige kwaliteit cijfers. 

Series B en verder: Institutionaliseren zonder snelheid te verliezen 

Vanaf Series B ontstaat een andere werkelijkheid. Internationale entiteiten, meerdere financieringsrondes, wettelijke controle, consolidatie en due diligence worden geen uitzonderingen meer maar zijn gemeengoed van de bedrijfsvoering. 

In deze fase ontstaat regelmatig de misvatting dat extra capaciteit voldoende is. Maar schaalbare finance ontstaat niet door meer mensen toe te voegen; het vraagt om een andere inrichting. 

Wat een organisatie in deze fase nodig heeft: 

• Een CFO met ervaring in scale-up governance en investeerderscommunicatie 

• Een intern finance-team met heldere rollen, verantwoordelijkheden en eigenaarschap. 

• Slim ingerichte financiële systemen die klaar zijn voor internationale opschaling 

• Een volwassen risk & control framework op diverse deelgebieden (tax, finance, risk, legal, CSR…) 

• Geconsolideerde en kloppende rapportages over entiteiten, landen en valuta 

• Een finance-organisatie die voorbereid is op investeerders, audits en verdere groei 

• Actief treasury-management rondom liquiditeit, valuta en financieringsafspraken 

De meest gemaakte fout in deze fase is dat de finance-organisatie niet op tijd meegroeit met de ambities van het bedrijf. Juist wanneer nieuwe investeerders instappen of internationale expansie zich aandient, wordt zichtbaar hoe kostbaar achterstallige professionalisering kan zijn. 

De rol van de accountant verandert mee 

Een accountant wordt in deze ontwikkeling niet pas relevant op het moment dat controleplicht ontstaat of nieuwe financiers aantreden. 

Juist in de fases daarvóór worden de keuzes gemaakt die later bepalen of groei soepel verloopt of onnodig complex wordt. Denk aan de inrichting van processen, audit readiness, interne beheersing, rapportagestructuur en ondersteuning richting investeerders. 

Dat is ook precies waarom wij binnen JOINSON&SPICE onze Advisory-tak hebben uitgebouwd. Niet om pas aan te sluiten wanneer de wettelijke controle in zicht komt, maar om organisaties eerder in hun groeifase te helpen bouwen aan een financiële organisatie die schaalbaar, beheerst en toekomstbestendig is. 

Door eerder mee te bewegen, helpen we bedrijven niet alleen beter sturen op groei, maar leggen we tegelijkertijd de basis voor een efficiënter auditproces op het moment dat die fase aanbreekt. Niet als controle achteraf, maar als onderdeel van de groeistrategie. 

Groei vraagt om een financiële organisatie die vooruit denkt 

Tech scale-ups excelleren vaak in productontwikkeling, engineering en commerciële groei. Maar naarmate de organisatie groter wordt, bepaalt steeds vaker de kwaliteit van finance hoe snel een onderneming nog kan opschalen. 

De bedrijven die dit op tijd onderkennen, bouwen sneller vertrouwen op bij investeerders, nemen beter onderbouwde beslissingen en bewegen met meer rust door steeds complexere regelgeving en groeifases. 

Benieuwd waar jullie financiële organisatie vandaag staat en welke volgende stap daarbij past? Plan een kennismaking met JOINSON&SPICE.